HEREMAKONO

(2002, Abderrahmane Sissako)

De film draait om het leven van de bewoners van een transitdorp waar enkel inwoners wonen die op zoek zijn naar een beter leven. Dit leven hopen zij te vinden Europa, of in dit geval specifieker benoemd, Spanje. De inwoners zijn hoopvol en wachten geduldig af, maar hebben verder niet veel om handen. Het is simpelweg wachten geblazen op de volgende boot.

Dit gevoel wordt geïllustreerd door verschillende beelden waarin een personage wordt opgeslokt door het landschap of door de omgeving. Ze creëren een gevoel van afhankelijkheid en onmacht. Er sluipt een bepaalde treurigheid in het verhaal. Het tergend trage tempo draagt hier ook aan bij. De situatie lijkt steeds uitzichtlozer. Het is nog maar de vraag hoe lang ze hier moeten blijven wachten, of er wel een kans gaat komen om naar Europa te gaan en of ze hier wel een betere bestaan kunnen opbouwen.

Maata symboliseert dit gevoel. Hij probeert al tijden een gloeilamp aan te sluiten, maar de lamp werkt nooit. Maata heeft geen idee waar het aan ligt en wordt steeds moedelozer. De jonge Khatra geeft echter niet op en blijft zich inspannen om de gloeilamp aan de praat te krijgen. Hij moet Maata zelfs troosten en op hem inpraten. Wanneer Maata sterft, maakt hij de weg vrij voor Khatra om te laten zien dat hij de lamp kan laten werken. Khatra probeert ten slotte zijn kans het transitdorp te ontvluchten te grijpen door mee te rijden op een passerende trein, maar wordt er vanaf gegooid. Zou hem hetzelfde lot beschoren zijn als de oude Maata? Is dit zijn enige kans geweest om het dorp te verlaten?

De kans te ontvluchten glipt Khatra uit handen en dit wordt mooi in beeld gebracht. Khatra zit naast het spoor en de camera bekijkt hem vanaf de andere kant van het spoor. De camera kijkt onder de wegrijdende trein door en legt daarmee de nadruk op de gemiste kans van Khatra. Een van de vele mooie beelden die Sissako de kijker voorschotelt. Het beeld van Maata en Khatra die samen door de woestijn lopen met een brandende gloeilamp blijft ook hangen.

Wat verder nog bijblijft is de grote rol van geluid en muziek in deze film. Van de zanglessen van het jonge meisje gaan de nekharen recht overeind staan, maar verder maakt Sissako op een frisse en toepasselijke manier gebruik van geluid en muziek. Het geluid van de razende zandstorm in de openingsscène plaatst de kijker bijvoorbeeld direct in het eindeloze bestaan waar de inwoners in leven. Ook het geblèr van een willekeurige geit tijdens een gesprek tussen twee inwoners ( al dan niet doelbewust) is opvallend. Het zorgt voor een komische noot in een verder trage en deprimerende illustratie van het leven in een transitdorp.