(Nelson Pereira dos Santos, 1963)
Vidas Secas gaat over
een uitzichtloos bestaan, over enorm veel opofferen zonder veel te bereiken. De
film opent met een long shot waarin een gezin naar de camera toe komt gelopen. Er
lijkt geen einde te komen aan dit beeld. Een soortgelijk shot zien we ook aan
het einde van de film. Beide shots gaan gepaard met een onbeschrijflijk schel
en irritant geluid. Het maakt dat we opmerken dat het gezin zich nog steeds,
ondanks alle pogingen en opofferingen, in dezelfde rotsituatie bevindt.
De stijl van de film
doet erg denken aan het Italiaans neorealisme. Een kenmerk van het Italiaans
neorealisme is het gebruik van veel long shots, iets wat ook geregeld terugkomt
in Vidas Secas. Er wordt een rauwe weerspiegeling gemaakt van de heersende
armoede. De personages gaan diep gebukt onder de soberheid en ellende waarin ze
leven; ze worden genadeloos geportretteerd als slachtoffers van hongersnood en
uitbuiting.
Een van de kinderen
vangt een gesprek op waarin het woord ‘hel’ valt. Vervolgens vraagt hij aan
zijn moeder wat de hel is. Het antwoord komt neer op “een plek met vuur en
brandende punten, waar verdoemden terecht komen”. Wanneer het jongetje daarna
buiten loopt, ziet hij niets dan verzengende hitte om hem heen; dit moet wel de
hel zijn. Hij en zijn gezin zijn de verdoemden. Hij begint als een soort mantra
alles wat hij ziet als “inferno” te
bestempelen. Overal om hem heen is de hel, hoe kunnen ze er dan ooit aan
ontsnappen?
De film zet goed neer
dat ze enorme opofferingen maken om “als een mens te kunnen leven”. De
vrouwelijke hoofdpersoon wil niets liever dan ook een rol als mens spelen in de
maatschappij. Haar ultieme droom is om te kunnen slapen op een leren bed. Deze
droom lijkt binnen handbereik doordat ze een klein extra inkomen kunnen
verdienen dankzij een landheer - die vreemd genoeg veel lijkt op de beroemde Nederlandse acteur Michiel Huisman (http://taddlr.nl/celebrity/michiel-huisman/), maar wordt uiteindelijk weer ruw verstoord door
corruptie en uitbuiting van de lokale autoriteiten. Gevoelens van onrecht en
hopeloosheid spatten van het scherm. Alles en iedereen zit tegen.
Dat de film zo nu en
dan verveelt, hangt wellicht samen met de voortdurende en eentonige situatie
waarin het gezin zich bevindt. Hun leven is een hel en blijft dit ook. Af en
toe zijn er kleine hoopvolle momenten, maar uiteindelijk is het gezin toch weer
veroordeeld tot hun onmenselijke en monotone bestaan. Ze hebben alleen elkaar,
en ze hoeven van niemand hulp te verwachten om een einde te maken aan hun
armoedige lijdensweg.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten